اسلام روى پنج اصل استوار است : نماز ، زكات ، حج ، روزه و ولايت . زراره مىگويد : از حضرت پرسيدم كدام يك از اينها از اهميت بيشترى برخوردار است ؟ امام عليه السلام فرمود : ولايت ؛ زيرا ولايت كليد اصول ديگر است و والى است كه مردم را به اصول ديگر هدايت مىكند . « 1 » حضرت در فرمانى ديگر ، عالمان را از مراوده با حكومت ظلم و جور منع مىكند : فقيهان امناى پيامبران‌اند . اگر فقيهى را ببينيد كه پيش سلاطين رفت‌وآمد دارد ، او را متهم كنيد . « 2 » در ابتدا رهبران عباسى بسيار كوشيدند امام صادق عليه السلام را با خود همراه سازند تا بدين‌رو از پشتوانه عظيم علمى ، دينى و سياسى او برخوردار گردند . حتى ابوسلمه در نامه‌اى به امام‌صادق عليه السلام و دو نفر ديگر از علويان ، به آنان پيشنهاد مىكند كه در صورت تمايل ، از مردم براى آنان بيعت بگيرند ، ولى امام عليه السلام با آگاهى از ترفند عباسيان به فرستاده او فرمود : « ابوسلمه ، شيعه شخص ديگرى است » . « 3 » در برخى گزارش‌هاى تاريخى شبيه همين اقدام را به ابومسلم خراسانى نيز نسبت داده‌اند كه امام عليه السلام در پاسخ او نوشت : « نه تو از داعيان من هستى و نه زمان ، زمان من است » . « 4 » اين گزارش‌ها كاملًا از آگاهى امام عليه السلام به نقشه و طرح عباسيان حكايت دارد كه بر خلاف بسيارى از علويان همانند حسنيان ، گرفتار حيله و فريب آنان نشد . هنگامى كه عبدالله بن حسن - از سالخوردگان علويان - از امام صادق عليه السلام مىخواهد كه با فرزندان او ( نفس زكيه ) براى امارت بيعت كند ، « 5 » امام عليه السلام در پاسخ او فرمود : اى ابومحمد ! از چه هنگام اهل خراسان شيعيان تو

--> ( 1 ) . ابن عنبه ، عمدة الطالب فى انساب آل ابيطالب ، ص 195 ، به نقل از : رسول جعفريان ، حيات فكرى و سياسى امامان شيعه ، ص 368 . ( 2 ) . على بن عيسى اربلى ، كشف الغمّة فى معرفة الائمّة ، تحقيق سيد هاشم رسولى محلاتى ، ج 2 ، ص 184 ، به نقل از : رسول جعفريان ، حيات فكرى و سياسى امامان شيعه ، ص 369 . ( 3 ) . ابوالحسن على بن حسين مسعودى ، مروج الذهب و معادن الجوهر ، ج 3 ، ص 269 . ( 4 ) . بنگريد به : سيد جعفر مرتضى عاملى ، الحياة السياسيّة للإمام الرضا عليه السلام ، ص 49 . ( 5 ) . نفس زكيه به گمان اينكه عباسيان براى بازگرداندن خلافت به علويان قيام كرده‌اند ، با آنان همكارى نمود ، از اين رو مىپنداشت كه چون امام صادق عليه السلام حكومت را نپذيرفت ، بىگمان با او بيعت خواهند كرد .